|
دما و دماسنجي
|
به نظر شما چرا براي نشان دادن
گرما و دما به عدد نياز داريم؟ اولين وسيله اندازهگيري در مبحث حرارت
چه بود و چگونه ساخته شد؟ |
 |
قبل از گاليله، مردم سردي و گرمي را توسط حس لامسه درك ميكردند. مثلاً
ميدانستند كه آب در حال جوش گرمتر از آب معمولي است يا آب معمولي گرمتر از
يخ ميباشد.
هواي زمستان بخصوص
در شب سردتر از هواي تابستان است. در ارتفاعات بخصوص قلهها هوا بسيار سرد
ميشود. آب را ميتوان توسط شعله گرم و توسط يخ و برف سرد كرد.
به نظر شما آيا با همين احساس سردي و گرمي ميتوانيم امورات خود را خوب و
دقيق بگذرانيم؟ و يا پديدههاي فيزيكي مربوط به حرارت را با دقت تجزيه و
تحليل كنيم؟ آيا دو كوهنورد كه يكي به قله دماوند و ديگري به قله کليمان
جارو صعود كردهاند ميتوانند حس خود را از شبهاي سرد اين قلهها
براي هم بيان كنند؟
آيا يك صحرانشين عربستان ميتواند
اندازه گرمي صحرا را براي يك همداني تشريح كند؟ آيا گرمي كه يك نانوا از
نان تازه و داغ احساس ميكند با گرمي كه شما از آن نان احساس ميكنيد يكي
است؟
آيا تا به حال چاي امّاده نوشيدن
را (گرمي آن قابل تحمل براي لب و زبان باشد) با ني نوشيدهايد؟ اگر نه،
اوّل اين كار را انجام دهيد بعد به ادامه اين بحث بپردازيد. اگر قدم به
ارتفاعات گذاشتيد و رودخانه يا جوي آبي ديديد دست و پاي خود را در آب قرار
دهيد. آيا احساس سرما توسط دست و پا يكسان است؟
|
چند دقيقه دست
چپ خود را در آب سرد و دست راست را در آب گرم قرار دهيد سپس هر دو آنها
را همزمان وارد يك ظرف آب ولرم كنيد. آيا احساس دستان شما يكي است؟ آيا
با دست چپ آب را گرمتر و دست راست آب را سردتر احساس نميكنيد؟
|
بنابراين
مشاهده ميكنيد كه حس لامسه براي درك سردي و گرمي دقيق نيست و بهتر است كه
اين حس به صورت عدد بيان شود. به عبارتي به سردي و گرمي اجسام عددي نسبت
دهيم تا بهتر قابل بررسي باشند. اين قدم بعدي بود كه بشر در مبحث حرارت
برداشت. قدمي كه براي حسهاي ديگر برداشته نشد. به
نظر شما چرا حس بويايي و حس چشايي كمي نشد؟ چرا به ميزان شيريني و ترشي عدد
نسبت نميدهيم؟ چرا تفاوت بوها را با عدد بيان نميكنيم؟
|